Akademik yayıncılık, bilimsel kayıtların güvenilirliğini tehdit eden yapay zekâ üretimli içeriklerde büyük bir artış yaşıyor. Tahminlere göre 2025 yılında yayımlanan akademik makalelerin yüzde 57'si büyük dil modeli etkisine dair belirtiler gösterdi ve bu oran 2023'teki yüzde 12 seviyesinden ciddi bir yükselişe işaret ediyor. Yaşanan bu ani artış, tamamen gönüllüler tarafından yürütülen geleneksel hakem değerlendirme sürecini kapasitesinin ötesine zorluyor.
Yayıncıların mevcut savunma sistemlerini test etmek amacıyla bir yazar, tamamen uydurma iki bilimsel makale oluşturarak bunları IEEE Access dergisine sundu. İlk makale, ücretsiz sohbet botları kullanılarak basit komutlarla üretildi. Ana metin okuyanlara oldukça inandırıcı gelse de derginin otomatik doğruluk kontrolleri, yapay zekânın çok sayıda akademik referansı uydurmuş olması nedeniyle başvuruyu hızla reddetti.
İkinci makale ise hiçbir insan müdahalesi olmadan hesaplamalı deneyler yürütmek ve sonuçları yazmak üzere tasarlanmış otonom bir araştırma sistemi kullanılarak oluşturuldu. Bu gelişmiş sistem sahte alıntılar üretmemiş olsa da dergi, hakem denetiminden geçmemiş ön baskı makalelere aşırı dayanması ve üretilen görsellerdeki küçük hatalar sebebiyle çalışmayı reddetti.
Uzmanlar, yapay zekâ araçları geliştikçe gerçek bilimsel keşifleri sentetik çıktılardan ayırmanın giderek zorlaşabileceği konusunda uyarıyor. Bu nedenle bilim camiasının, yalnızca yayın sonrası hakem değerlendirmesine güvenmek yerine laboratuvar çalışmalarını ve ham verileri doğrudan doğrulayan yeni denetim yöntemleri benimsemesi gerekebilir.